Chiny

Położenie geograficzne

Chiny znajdują się na wschodzie Azji, na zachodnim wybrzeżu Oceanu Spokojnego. Graniczą z Koreą, Mongolią, Rosją, Kazachstanem, Kirgistanem, Tadżykistanem, Afganistanem, Pakistanem, Indiami, Nepalem, Butanem, Laosem i Wietnamem.

Chińczycy wierzą, że picie chłodnych napojów podczas spożywania posiłku jest niezdrowe.

Chiny, to kraj geograficznych kontrastów: gór, pustyni i żyznych dolin. Większość Chin zajmują tereny górzyste, na zachodzie Himalaje, Tybet, Kunlun, Tien-Szan oraz masyw Pamiru, wielka Kotlina Tarymska, obszar środkowych Chin zajmują górzyste tereny Syczuanu i pustynia Gobi, a wschód to Nizina Chińska u ujścia dwóch wielkich rzek, z okalającymi ją od południa Górami Południowochińskimi. Rzeki odgrywają ważną rolę drogi transportu oraz przy nawadnianiu terenów rolniczych. Wielki Mur Chiński zbudowano w celach obronnych 2 500 lat temu.

Rys historyczny

Chiny mają długą historię sięgającą paru tysiącleci wstecz. Dynastie cesarskie panowały w Chinach ponad 3 000 lat. Na początku XIII wieku Chinami zawładnęli Mongołowie, z Czyngis-chanem na czele. Jego wnuk Kubilaj-chan założył dynastię Yuan, którą po paru stuleciach zastąpiła dynastia Ming. Połowa XVII wieku to okres panowania dynastii Quin.

Swą wyjątkową różnorodność kuchnia chińska zawdzięcza długiej i burzliwej historii. Za panowania każdej kolejnej dynastii wymyślano nowe przepisy i techniki ich przyrządzania, wprowadzano nową żywność i przyprawy, ale szczyt umiejętności gotowania osiągnięto za czasów panowania dynastii Qing (1644–1911). W tej epoce (1714 r. na cześć urodzin cesarza) został wymyślony Man Han Quan Xi - niewiarygodnie wystawna uczta, składająca się ze 108 potraw (połączenie kuchni mandżurskiej i han-chińskiej), podczas której objadano się przez trzy kolejne dni. Man Han zyskał miano tradycyjnego posiłku, lecz tę tradycję przerwało proklamowanie Demokratycznej Republiki Chin w 1911 r.

Charakterystyka kuchni

Kuchnia Chińska skupia w sobie elementy dziedzictwa kulinarnego Wschodniej Azji, zwłaszcza kuchni japońskiej, singapurskej i wietnamskiej.

Potrawy podaje się w sposób oryginalny, na wspólnych talerzach stawianych na środku stołu, a goście pałeczkami wybierają z nich jedzenie według własnego wyboru.

Różnice geograficzne i kulturowe podzieliły kuchnię chińską na "8 kuchni" (według miejsca pochodzenia) "4 smaków" (słony, słodki, kwaśny i ostry), ale istnieje również podział według chińskich regionów (kuchnia północno-zachodnia, mandaryńska, jiang-huai, północno-wschodnia, kantońska, chiuchow, hakka, hunan, szanghajska, syczuańska, fidżyjska, yunnan i hainan, kuchnia Hongkongu, kuchnia Makao, tajwańska i nanyang).

Najbardziej znane są syczuańska (mocne, bardzo przyprawione potrawy, dużo ryżu, bambusa, fermentowanej soczewicy, cytrusów i grzybów, chili, czosnku i imbiru, wszystko smażone, duszone lub kiszone) i kantońska (wyrafinowana, lekka i orzeźwiająca kuchnia, obfitująca w świeże ryby, owoce i warzywa pieczone, smażone, gotowane lub przyrządzane na parze oraz jako stir-fry). Na północnych, zimnych obszarach blisko Mongolii od ryb bardziej popularne są jagnięcina i baranina, a pszenica, owies i makaron występują częściej niż ryż. W regionie Hukana występują bardzo chłodne zimy, a jedzenie jest smaczne, chociaż mocno przyprawione.

Ładne podawanie

Klasyczne chińskie danie składa się z dwóch głównych części, w których główną rolę odgrywają węglowodany (ryż, makaron-wstążki lub mantou, chlebki gotowane na parze), a podrzędną rolę mają ryby, warzywa i mięso, traktowane jako dodatki do dań.

Ryż jest, oczywiście, niezastąpiony, ale może się zdarzyć, że podczas jakiejś służbowej kolacji będzie podany dopiero pod koniec lub wcale...

Potrawy o twardszej konsystencji je się pałeczkami: żywność przed przyrządzaniem należy pokroić w kawałki. Rybę gotuje się lub piecze w całości, je się pałeczkami. Do zup podawane są płytkie, szerokie, najczęściej ceramiczne łyżki. Posługiwanie się nożem i widelcem tradycyjnie jest postrzegane jako barbarzyńskie, bo sztućce, odbierane są jako broń.

Gotowane w wodzie, na parze, smażone, pieczone lub panierowane potrawy serwowane są w osobnych miskach, co wygląda bardzo atrakcyjnie.

Potrawy podaje się w sposób oryginalny, na wspólnych talerzach stawianych na środku stołu, a goście pałeczkami wybierają z nich jedzenie według własnego wyboru. Jest to dość niehigieniczne i rodziny chińskie powoli zmieniają ten zwyczaj na zachodni. Miseczki do ryżu jednak będą zawsze podawane osobno, dla każdego gościa jedna. Może wydawać się dziwne, ale Chińczyk, jako gospodarz, może Wam na znak powitania, na talerz nałożyć jedzenie własnymi pałeczkami.

Słodkie desery nie zawsze zamykają biesiadę. Niekiedy słodka potrawa (np. pieczone owoce z syropem) serwowana jest w trakcie posiłku, wraz z resztą dodatków, ale i ten zwyczaj powoli zanika i owoce lub desery lodowe w restauracjach podawane są dopiero pod koniec.

Chińczycy wierzą, że picie chłodnych napojów podczas spożywania posiłku jest niezdrowe i dlatego zaproponują Wam gorącą herbatę lub wodę.

Cha, herbatę, w Chinach pija się od zawsze. Od zawsze traktowana była jako napój leczniczy, a bywała również środkiem płatniczym. Napary z zielonej, czerwonej i czarnej herbaty oraz jej licznych podgatunków, pija się zawsze i wszędzie. Na europejskich stołach najbardziej popularne herbaty to czarna oolong, zielona Dragon Well i czerwona keemun.

Metody przyrządzania dań

Opanowanie metod przyrządzania dań jest decydującym czynnikiem dla przyrządzenia potrawy doskonałej. Umiejętność panowania nad temperaturą jest niezmiernie ważna, jeżeli chcemy osiągnąć wyborny efekt. Chociaż powszechnie stosuje się: gotowanie w wodzie lub na parze, pieczenie, duszenie, smażenie, typową chińską metodą jest stir-fry, szybkie smażenie drobno posiekanych składników na rozgrzanym oleju w woku.

Harmonia yin i yang

Od doskonale przyrządzonej potrawy wymaga się, żeby zaspokoiła nie tylko zmysł smaku: jej kolory mają być przyjemne dla oka, składniki starannie pokrojone, a cała kompozycja musi zachęcająco pachnieć. Różne smaki i konsystencje powinny się podczas posiłku dynamicznie wymieniać: chrupiące z delikatnym, suche z soczystym, łagodne z ostrym...

Symbolika

Mawia się, że "niebiosa lubią smakoszy". Chińska kuchnia jest czasami porównywana do kuchni francuskiej, przeważnie ze względu na filozoficzne podejście: mało, ale dobrze. W kulturze chińskiej pożywienie nie oznacza jedynie zaspokojenia głodu. Jest to również sposób osiągania zdrowia oraz sztuka nasycona symbolami. Można to zauważyć podczas różnych festiwali lub obchodów chińskiego Nowego Roku, kiedy to podawane są: ryba w całości z czarnymi algami, symbolizującymi bogactwo, gęsta fasola symbolizująca radość, kurczak oznaczający udane małżeństwo, jaja - symbol płodności itd.

Aby nie urazić gospodarza

Parę wskazówek jak zachowywać się przy chińskim stole:

• nie wolno wbijać pałeczek pionowo do miseczki z ryżem – tak się postępuje tylko podczas pogrzebów,
• czubek czajnika musi być tak ustawiony, by nie był skierowany w stronę którejś z zasiadających osób,
• nie wypada pałeczkami uderzać o talerz lub miseczkę – w ten sposób możecie urazić gospodarza.

Fast Facts

• Nazwa: Chińska Republika Ludowa
• Stolica państwa: Pekin
• Powierzchnia: 9 600 000 km^², trzecie co do wielkości państwo na świecie
• Flaga: czerwona z pięcioma gwiazdami
• Jednostka monetarna: Renminbi (RMB) yuan (1$=cca 8,27 yuana)
• Symbole: panda, gingko
• Klimat: ekstremalnie zróżnicowany, od tropikalnego na południu, do subarktycznego na północy
• Religia: buddyzm, taoizm, islam, chrześcijaństwo
• Języki: standardowy chiński lub mandaryński oraz dialekty Yue, Wu, Minbei, Minnan, Xiang, Gan i Hakka