Czechy

Położenie geograficzne

Republika Czeska (Republika Češka) leży w Europie środkowej. Większość jej terenu zajmuje Masyw Czeski, część środkowoeuropejskiego pasa górskiego. Republika Czeska jest demokracją parlamentarną, zajmuje teren 78 866 km², który zamieszkuje około 10,2 miliona mieszkańców.

Rys historyczny

Państwo Wielkomorawskie zajęli Węgrzy przynosząc jednocześnie swoje tradycyjne potrawy m.in. gulasz. Guláš w Czechach przyrządza się z wołowiny, bez warzyw i nie jest tak suto przyprawiony jak jego węgierski kuzyn. Gulasze robi się również z dziczyzny i kurczaka.

Jednym z najdawniejszych składników chętnie używanych w czeskiej kuchni jest soczewica, ale i proso, które wraz z cynamonem, imbirem i kminem przywieźli do Europy arabscy kupcy. Imbir nadaje potrawom ostrawy posmak, ma również właściwości przeczyszczające i stymulujące trawienie. Kminek stosuje się w czeskiej kuchni bardzo chętnie zwłaszcza z wieprzowiną, używa się go również przy wypiekaniu chleba.

Habsburgowie rządzili Czechami niemal cztery wieki - od 1526 do 1918 roku (w 1918 r. dochodzi do połączenia Czech i Słowacji w jeden kraj). W tym długim okresie doszło do silnego związania czeskiej i austriackiej kuchni. To co Niemcy nazywają spaetzel, to w Czechach halušky. To świetna i niedroga, syta potrawa zastępująca makaron. Te smaczne kluseczki pojawiły się w czeskiej kuchni dzięki sąsiedniej Słowacji, z którą Czechy łączy spory kawałek wspólnej historii. Je się je z zelim (kiszoną kapustą) lub z bryndzou (kremowym, owczym serem). Nie wiadomo czy dzięki Niemcom czy Austriakom, ale w Czechach króluje zwyczaj dodawania do dań cukru, stosuje się to przede wszystkim w sałatkach.

Charakterystyka kuchni

Ludy historyczne zostawiły ślad w dzisiejszej kuchni czeskiej. Na przykład i dziś je się gulasz, który przynieśli ze sobą Madziarzy, przyprawy i soczewicę pochodzące od arabskich kupców. Wielki wpływ mieli również Habsburgowie, którzy są twórcami małych kluseczek - halušky.

Czechy są wyjątkowo bogate w rzeki i jeziora stąd też występowanie w kuchni czeskiej ryb słodkowodnych jest bardzo powszechne. Poza karpiem, drugą bardzo popularną rybą jest pstrąg. Podaje się go na wiele sposobów: gotowanego, pieczonego czy smażonego.

Obowiązkowym składnikiem czeskiej kuchni są wszechobecne rohliky, to pieczywo w kształcie banana podaje się do dań głównych. Czesi maczają je w topionym serze lub sosie, smarują pasztetem lub jedzą w formie hot-dogów.

Knedliky to miękkie krążki i główny dodatek do czeskich dań w sosie. Przygotowuje się je na różne sposoby, z chlebem, ziemniakami czy słoniną (spekové knedliky), nadziewa się je również owocami (ovocné knedliky), najczęściej śliwkami (švestkové).

Czesi bardzo często jako lekką przekąskę do piwa, chleba i cebuli jedzą sýrečky, znane jako olomoucké tvaružky. Składają się one z małych krążków sera, który jest znany ze swojego wyjątkowo silnego aromatu.

Prawdziwa czeska świąteczna potrawa to vepřoknedlozel. Nazwa to skrót od vepřova, knedliky a zelí - wieprzowego katleta, knedlików i kiszonej kapusty.

Smaženy ser to potrawa z panierowanego sera, którą można porównać ze smażoną mozarellą. Często podaje się również hranolky (frytki) i sos tartarski.

Popularne są równiez grzyby (houby).

Svičková na smetanĕ to jedna z ulubionych potraw byłego prezydenta Vaclava Havla. To danie jest podobne do gulaszu, a przyrządza się je z pieczonej wołowiny w słodkim, kremowym sosie z bitą śmietaną i malinami.

Top 10 czeskich piw:

• Staropramen
• Pilsner Urquell
• Krušovice
• Budvar
• Velkopopovický Kozel
• Velvet
• Gambrinus
• Bernard
• Herold
• Braník

Praga

Już w X wieku Praga była opisywana jako wielkie centrum handlu. Za czasów Karola IV Luksemburskiego (1316-1378) Praga była europejskim centrum kulturalnym, miastem, które zdołało do germańskiej architektury tchnąć odrobinę słowiańskiej duszy. To miasto, które oddycha kulturą i sztuką, i które przez stulecia łączyło światy i ludzi.

Wełtawa, według opowieści mieszkańców Pragi, płynie właśnie tak, jak ją zagrał Smetana, a na ulicach nadal można poczuć ducha Kafki i Čapka.

Obowiązkowym przystankiem dla milionów turystów są Hradčany, Stare miasto, Most Karola, Wełtawa ze swoimi mostami, dzielnica Żydowska oraz inne historyczne i kulturalne miejsca czeskiej stolicy.

Postać dobrego wojaka Szwejka jest równie związana z Pragą co jej liczne piwiarnie i winiarnie. Choć Czesi nie potrafią skonkretyzować, w której z knajp przesiadywał Szwejk, wybierając którąkolwiek zawsze traficie na dobrą kuchnię (w której nie zabraknie ziemniaków i knedli).

Fast facts

• Pivny sýr to ser, który moczy się w piwie do zmięknięcia. Najlepiej smakuje pokrojony na ciemnym chlebie z posiekaną cebulą.
• "U Zlatého Tygra" to legendarna staromiejska piwiarnia, sławna z tego, że spędzał tu czas pisarz Bohumíl Hrabal zapisując historie, które tam usłyszał. Goście sali nie zwrócili nawet uwagi gdy Vaclav Havel przyprowadził Billa Clintona na kufel najtańszego Pilsner Urquella.
• W praskich jatkach mięsnych, poza słynną praską szynką i kiełbasą, sprzedaje się również świetne sałatki z grzybami, rybą i in.
• Czesi swoją kuchnię komentują w stylu dobrego wojaka Szwejka: "Ciężka jest, męcząca, ale taka pyszna."