Turska

Wszystkie dania można skategoryzować ze względu na ich podstawowe składniki – zboże, mięso, ryba, ciasto, warzywa – oraz na desery i napoje.

Zboża

Za podstawę kuchni tureckiej uznaje się ciasto z mąki pszennej do nieodzownego ekmek (biały chleb), pide, simit (precel z sezamem), manti (ciasto) i yufka (ciasto francuskie).

Yufka to ciasto francuskie z którego można zrobić świetny burek oraz różnej wielkości pasztety faszerowane serem, rybą, mięsem lub warzywami. Manti to roladki z ciasta faszerowane mięsem. Jada je się z dużą ilością jogurtu z czosnkiem i łyżką rozpuszczonego masła z papryką.

Oprócz chleba i ciasta bardzo ważny jest pilav z ryżu lub pszenicy bulgur. Ryż jest przygotowywany na wiele sposobów. Jest podawany na ciepło lub na zimno, a w zależności od sposoby przygotowania może być dodatkiem do mięsa lub daniem głównym.

Mięso

Mięsa się z reguły używa w niewielkich ilościach. Nawet w przypadku "kebaba" największą część stanowi chlebek pida wraz z dodatkiem warzyw i jogurtu.

Kebab jest wspólna nazwą rożnych dań mięsnych i jest tak samo charakterystyczny dla Turcji jak i burek. Na zachodzie bardziej znany jest šiš-kebab i doner kebab. Unikalny smak wszystkich rodzajów kebabu bierze się z wysokiej jakości mięsa owiec i cieląt, hodowanych w naturalnych warunkach.

Kofte są przyrządzane z mięsa mielonego i tartej cebuli, formuje się kuleczki lub wałki, które są następnie gotowane lub pieczone na ruszcie.

Ulubione danie pochodzące od tureckich nomadów, a znane wśród europejczyków jako steak tartar (befsztyk tatarski), przegotowywane jest z surowego mielonego mięsa, które należy przez kilka godzin intensywnie mieszać z pszenicą bulgur i przyprawami. Jest podawany jako pojedyncze kęsy owinięte w liście sałaty.

Izgara to mieszane mięsa z rusztu – kotlety jagnięce, wątróbka i nerki, kawałek cielęciny lub wołowiny z rożna.

Warzywa

Warzywa są najczęściej powoli gotowane we własnym sosie razem z pomidorami i cebulą oraz dodatkiem odrobiny oleju roślinnego lub masła. Różne warzywa piecze się również w oliwie z oliwek i podaje jako dodatek do dania głównego. Do najważniejszych warzyw należy bakłażan.

Dolma to wspólna nazwa warzyw faszerowanych. Przeważnie się robi dwa rodzaje dolmy. Dolmy faszerowane ryżem przygotowywane z oliwą z oliwek są spożywane na zimno, podczas gdy dolmy faszerowane mięsem są daniem głównym spożywanym najczęściej z jogurtem. Do przyrządzenia dolmy można użyć każdego rodzaju warzywa, które można faszerować lub zawijać liście.

Meze to zimne przekąski rozpoczynające obfity posiłek, przeważnie spożywane z raki. Serwuje się arbuza, kremowy ser owczy, różnorakie warzywa, pieczone lub gotowane w sosie pomidorowym, raki, ośmiornicę, kawior turecki, sałatkę z bakłażana, małe paszteciki.

Owoce morza

Turcja, kraj otoczony czterema morzami, jest rajem jeśli chodzi o owoce morza, a mieszkańcy wybrzeża są mistrzami w ich przyrządzaniu Najlepszą rybę można zjeść w zimie, kiedy liczne gatunki wędrują z Morza Czarnego do cieplejszych wód i w tym okresie osiągają idealną wagę i wielkość. W porze zimowej brak letnich warzyw jest rekompensowany obfitością ryb.

Najbardziej znana i lubiana jest sardynka czarnomorska hamsi. Przyrządza się ją z sezonowymi warzywami i sałatami. Roka - aromatyczna rukola i tere skropione sokiem z cytryny są nieodzownym dodatkiem do każdego rodzaju ryby.

Słodkości

Turecka kuchnia jest prawdziwą skarbnicą pysznych słodyczy, z których najbardziej znane są lokum i baklava. Muhallebi to również jedne z ulubionych tureckich deserów. Są to różne budynie ze skrobi kukurydzianej, ryżu lub mąki ryżowej, aromatyzowane cytryną, pomarańczą lub wodą różaną.

Halva (chałwa) jest robiona z mąki pszennej lub manny i ziarna pinii, które się praży na maśle, następnie się dodaje cukier i mleko lub wodę i wszystko razem gotuje przez chwilę, żeby się składniki przegryzły. Przygotowywanie chałwy wpływa na poczucie wspólnoty. Goście są zapraszani na pogawędki przy chałwie, żeby uprzyjemnić zimowe wieczory.

Do deserów przygotowywanych z ciasta należą pieczywa, kawałki ciasta francuskiego smażone w oleju i desery z patelni. Te desery są zaliczane do rodziny baklav. Płaty ciasta, cienkie jak najcieńszy papier, smaruje się masłem, składa lub zawija, nadziewa i posypuje mielonymi orzechami pistacjowymi i włoskimi i piecze, a następnie podaje z syropem i/lub śmietaną.

Mimo wszystko, najbardziej lubianym deserem są w owoce, których w Turcji, kraju z 300 słonecznymi dniami w roku, jest całe mnóstwo (przeważnie są 2 lub 3 zbiory rocznie).

Napoje

Turecka kawa może być rozczarowaniem dla niewtajemniczonych. Nie jest mocna, ale za to gęsta i pita drobnymi łyczkami. Kawa nie jest wcale ulubionym tureckim napojem, to tyko pretekst do wspólnego spędzania czasu.

Najbardziej lubiany napój podnoszący poziom energii to herbata. Picie herbaty to ważna część życia i codzienności Turków. Tradycyjna czarna herbata to dobrze znany napój, którym Turcy witają licznych turystów.

Najbardziej popularny napój bezalkoholowy, który rewelacyjnie orzeźwia podczas upałów to ayran. Ayran to lekko osolony i rozrzedzony zimną wodą jogurt. Jest to napój bardzo zdrowy, szczególnie pomocny w utrzymaniu niskiego ciśnienia.

Jesienią i w zimie pija się boza, gęsty, zimny, słodkawy napój z przegotowanego prosa, doprawiony odrobiną cynamonu i imbiru.

Pomimo muzułmańskiego zakazu spożywania wina i wszelkiego alkoholu, Turcja ma bogatą tradycję delektowania się napojami alkoholowymi. Normalne jest spożywanie napoi alkoholowych w kręgu rodziny lub podczas wyjść do restauracji z przyjaciółmi.

Najpopularniejszy napój alkoholowy, zarówno Turków, jaki i turystów jest raki. Raki jest tradycyjnym napojem, lubianym w całym kraju. Zawiera aż 42% alkoholu, jest aromatyzowany anyżkiem i rozcieńczany wodą, co powoduje, że przezroczysta ciecz staje się biała jak mleko i dlatego została nazwana "lwim mlekiem".

Przyprawy

Wbrew opinii, która dominuje na Zachodzie, przyprawy i zioła są używane bardzo oszczędnie. W daniu powinien dominować aromat głównego składnika, który nie może być ukryty przez sosy lub przyprawy

Podczas przygotowywania cukinii używa się koperku lub listków mięty, do bakłażana natki pietruszki, przy przygotowywaniu zimnych dań z warzyw używa się kilku ząbków czosnku, kminkiem jest posypywana zupa z czerwonej soczewicy, jest też dodawany do mięsa mielonego na kufte. Cytryna i jogurt uzupełniają dania mięsne, ale również warzywne. W przypadku większości deserów przyprawy nie są używane, tak aby naturalny aromat mógł się pełni rozwinąć.

Posiłki

Jedzenie jest w Turcji traktowane bardzo poważnie. Niewyobrażalne jest jedzenie w samotności lub w biegu. Zwyczaj to spożywanie trzech posiłków dziennie, na siedząco.

Jadłospis się składa z trzech lub większej liczby dań, które są spożywane kolejno, jedno po drugim. Członkowie rodziny, przyjaciele lub sąsiedzi, którzy akurat wpadną w trakcie posiłku, są zawsze mile widziani. Ważne jest, żeby zapamiętać, że na powiedzenie: "Nie ważne co, byleby zjeść!" nie ma miejsca w tureckim domu.

Rady dla podróżujących

• Mieszkańcy Turcji to gościnny, serdeczny i otwarty naród. Nie bierzcie im za złe, że Was uparcie zapraszają do swojego sklepu, oferując "tylko Wam" specjalne korzyści
• Targowanie się to sport narodowy. Przy okazji się można delektować pyszną herbatą jabłkową lub raki.
• Uwielbiają blondynki. Komplement jednak skierują nie do niej, lecz do mężczyzny w jej towarzystwie, bo jest szczęściarzem.
• W tureckim ruchu drogowym istnieją znaki, których nie ma nigdzie indziej, np. przekreślony zły kierowca. Turcy wyprzedają na linii ciągłej i jeżdżą szybko, więc ten znak jest im naprawdę potrzebny.

Autor:
Centrum kulinarne Podravki