Ryż – nr 1 na świecie

Pożywny, prosty w przygotowaniu i pasujący do różnych przepisów, ryż jest najważniejszym zbożem na świecie.

Na świecie istnieje ponad 40 000 odmian ryżu hodowlanego, które można podzielić na odmiany długoziarniste, średnioziarniste i krótkoziarniste (tzw. ryż okrągły).  Wszystkie odmiany mają podobne wartości odżywcze, różnią się natomiast jeśli chodzi o kształt, smak i wygląd. Istnieje również tzw. dziki ryż, ale pod tą nazwą kryją się nasiona ostrudy wodnej. 

Aromatyczne odmiany ryżu mają smak, który trochę przypomina smażone orzechy laskowe lub prażoną kukurydzę. Ryż basmati jest uprawiany w Indiach i Pakistanie, a ciekawostką jest to, że przy okazji gotowania rośnie na długość, a nie na szerokość jak pozostałe odmiany. Idealnie się nadaje do przygotowywania dań kuchni indyjskiej i świetnie pasuje do curry. Tajlandzki ryż jasmin (jaśminowy) jest nieco delikatniejszy, ale w smaku przypomina ryż basmati.

Ryż średnioziarnisty jest nieco bardziej okrągły i soczysty niż długoziarnisty, a szczególną popularnością cieszy się w niektórych krajach azjatyckich oraz narodach latynoamerykańskich. Często jest używany do kremowych deserów i budyni. Znane włoskie odmiany jak arborio i carnaroli, zaliczane są właśnie do ryżu średnioziarnistego. Ryż arborio szczególnie dobrze się nadaje do przygotowywania wszelkiego rodzaju risotto.

Ryż krótko ziarnisty jest praktycznie okrągły. Ponieważ zawiera dużo skrobi, podczas gotowania ziarenka się sklejają, więc jest odpowiedni do jedzenia pałeczkami lub rękami. Najczęściej jest używany do przyrządzania różnych risotto, paelli i pilavu. Do odmian krótkoziarnistych zaliczamy sambal, który jest uprawiany w Chinach i Azji południowo-wschodniej oraz japoński kleisty ryż ("Sticky"), używany do robienia sushi. Japoński słodki ryż jest wyjątkowo klejący, a podczas gotowania staje się przezroczysty, więc się świetnie nadaje do przygotowywania różnych klusek ryżowych lub ciasteczek w foremkach (npr. japońskie mochi).

W sklepach możemy kupić ryż ciemny pełnoziarnisty lub oczyszczany biały. I choć ryż pełnoziarnisty zawiera więcej błonnika, witaminy E, fosforu i wapnia, biały ryż jest również dobrym źródłem witaminy B, żelaza, fosforu i magnezu.

Ryż na świecie

W niektórych językach "jeść" oznacza właściwie "jeść ryż", a "ryż" i "pożywienie" są określane przez to samo słowo: "shi fan" w chińskim i "Kin khao" w języku tajskim.

W odległych wioskach Azji południowo-wschodniej ryż jest ceniony na równi ze złotem. Niektóre społeczności mają specjalne bóstwa ryżu: Mae Posop w Tajlandii, Tisnawati w Indoneziji, Inkapati na Filipinach, Ninigino-mikota w Japonii lub Annapurna w Indiach. W wielu kulturach ryż jest symbolem płodności. We współczesnej Japonii ryż jest postrzegany jako serce całej kultury. W zachodniej Afryce, wzdłuż rzeki Senegal, mieszkańcy witają gości specjalnie przygotowanymi daniami z ryżu.

Największa część światowych upraw ryżu znajduje się w Chinach - około 90%. Ryż najlepiej rośnie w klimacie ciepłym, obfitującym w opady. Wszędzie gdzie rośnie - w deltach i dolinach azjatyckich rzek, na zboczach Himalajów, w afrykańskich dżunglach lub na suchych obszarach Środkowego wschodu - ryż wszędzie jest ważną częścią życia, oznacza pożywienie, radość i zadowolenie.

Nawet w krajach gdzie uprawa ryżu nie jest tradycją, jest on chętnie spożywany i uznawany za nieodzowny produkt w kuchni.

Amerykanie i europejczycy przeważnie spożywają ryż jako dodatek do głównego dania, podczas gdy w innych częściach świata jest on spożywany jako danie główne. Największym eksporterem ryżu jest Ameryka Północna, mimo, że produkuje tylko 2% światowej produkcji ryżu. To świadczy o ogromnej różnicy w spożyciu ryżu w Ameryce i na przykład w Chinach.